Vandaag wil ik jullie voorstellen aan Peter Kuyp: de jongste verteller uit het boek Antara Nusa. Peter, geboren in 1945 in Tjeribon, is een van de steunpilaren waarop de ouderensoos van Nusantara Amsterdam rust, dus was hij vanaf het begin betrokken bij de gesprekken tussen Nusantara Amsterdam en mij om de levensverhalen van de vaste bezoekers vast te leggen in een boek.

Toen ik hem tijdens een van die gesprekken vroeg of hij zelf misschien ook mee wilde doen, schoot hij vol. Ik liet hem even op adem komen en toen vertelde hij:

‘Mijn jongste dochter heeft mij vaak gevraagd: “Pappa, vertel eens iets over jezelf.” Maar ik wilde dat niet, ik vond het niet belangrijk. Maar heel recent ben ik daar anders over ben gaan denken.

Een paar maanden geleden kreeg ik een telefoontje van mijn zus die in Amerika woont. Ze vertelde me dat ze documenten gevonden had over mijn vader, waar ik eigenlijk maar weinig over weet. Ze zei: “Ik stuur ze op, misschien heb je er wat aan.”

Door die papieren ben ik een hoop over hem te weten gekomen. Mijn vader was een Indonesische prins met een hele lange naam. Hij heette Raden Soeradie Soeriatanoeprawira en kwam uit Karanganjar, nabij Tjeribon. Hij trouwde mijn moeder, een Indisch meisje. Beiden families waren tegen de relatie, maar toch zetten zij door. En zie hier: er werden twee kinderen geboren: eerst mijn zus en toen ik. Lang zijn ze niet samen geweest, want toen ik vier jaar oud was, overleed mijn vader. Hij leed aan tuberculose, zo weet ik nu.

Ouders van Peter Kuyp (persoonlijk archief).

Door de papieren over mijn vader ben ik mij gaan beseffen dat mijn dochters, net als ik, recht hebben om te weten waar ze vandaan komen. Dus zet mijn naam maar op de lijst, ik doe mee’.

Wanneer we een paar maanden later rond de tafel zitten om het interview te houden, schiet Peter bij de eerste vraag direct weer vol. Ik zet de opname stil, leg mijn handen op de zijne en zo zitten we een tijdje woordeloos bij elkaar. Ik zeg hem dat er vandaag helemaal niets hoeft. Het interview kan ook wachten tot een andere keer, we doen het in zijn eigen tijd en tempo. Maar hij herpakt zich en zegt beslist: ‘Nee, ik zet door, voor mijzelf en voor mijn dochters. Geef me nog even een paar minuten en dan beginnen we.’

Hij droogt zijn tranen en begint te vertellen. Peter blijkt een rasechte verteller die mooie, ontroerende en grappige verhalen te vertellen heeft, met name over zijn jeugd  in de toentertijd zojuist opgeleverde wijk Slotermeer. Wanneer hij alles heeft verteld, is hij zichtbaar opgelucht. Het vertellen heeft hem goed gedaan.

Zoveel maanden later is Peter zijn schroom om zijn verhaal te delen kwijt. Onlangs accepteerde hij mijn uitnodiging om zijn verhaal als gastspreker te delen met de kinderen van groep 7 van de Sint Catharinaschool. Peter bleek een begenadigd spreker, die moeiteloos wist aan te sluiten bij de belevingswereld van de kinderen van overwegend Marokkaanse komaf. Ze hingen aan zijn lippen en vonden het jammer dat de les zo snel voorbij ging.

Voor mij onderstreept het maar weer eens hoe belangrijk het is om het zwijgen rondom Indisch/Indonesische ouderen te doorbreken. Zodat verhalen en herinneringen, maar vooral ook de daarbij behorende emoties, alsnog kunnen gaan stromen en heling vinden.

Ga naar Antara Nusa Campagne

 

mm

Yvette (1966) werd op Aruba geboren uit een Indische vader en een Nederlandse moeder en woont sinds haar vierde in Nederland. Als schrijver, onderzoeker en docent houdt ze zich al 20 jaar bezig met het verzamelen van levensverhalen van migrantenouderen, waaronder die van Indische Nederlanders. Delen is helen. Dat is de drijfveer waarmee ze levensverhalen zichtbaar maakt in boeken, websites en tentoonstellingen. Wanneer we mensen uitnodigen hun levensverhaal te delen, dan ontstaat er ruimte voor heling en verzoening, vertellers alsnog erkenning vinden voor ervaringen die al te lang genegeerd zijn.
In het verleden werkte Yvette onder andere bij Imagine Identity and Culture in Amsterdam Zuidoost en bij het Indisch Huis in Den Haag. Momenteel werkt zij vanuit haar eigen stichting Zieraad (.https://zieraad.wordpress.com/) aan diverse projecten die te maken hebben met het dekoloniseren van geschiedenis. Zo heeft Zieraad samen met Dana Saxon het lesprogramma Ancestors unKnown Nederland ontwikkeld, dat leerlingen aanmoedigt om op zoek te gaan naar hun voorouders en familiegeschiedenis. Op deze manier krijgen kinderen toegang tot onderbelichte geschiedenissen en hebben ze een belangrijke tool in handen om hun identiteit op een positieve manier te versterken.

Facebook Comments

Tagged with: , , ,